Jej wpływ na regenerację, zwiększenie procesów anabolicznych i odnawianie energii w organiźmie człowieka.

 



Aby nastąpił skurcz mięśnia, niezbędna jest energia. Właściwie każda reakcja chemiczna i każde działanie fizyczne jej wymaga. Źródłem energii jest związek o nazwie adenozynotrójfosforan, w skrócie ATP.

W naszych mięśniach przechowywane są tylko ograniczone ilości ATP, toteż zasoby tej substancji muszą być stale odnawiane. Na tym właśnie polega metabolizm, czyli przemiana materii: żywność — węglowodany, tłuszcze i białka (zwłaszcza podczas intensywnego treningu) rozkładane są na cząstki, z których powstaje ATP — źródło energii dla wszystkich funkcji organizmu.

ATP odnawiane jest stale podczas naszych codziennych działań. Powstaje przede wszystkim z rozkładu tłuszczów. Jednakże „normalny" metabolizm oparty na tym mechanizmie nie wystarcza do odtwarzania ATP podczas intensywnego wysiłku fizycznego.

Kiedy poziom ATP w organizmie zaczyna się obniżać, tak jak dzieje się to podczas biegu sprinterskiego na 100 m, gdzie po 60 metrach prędkość zawodnika spada, jego zasoby początkowo odbudowywane są w prostej reakcji z udziałem związku zwanego fosforanem kreatyny (CP). CP jest najważniejszą, ale nie jedyną substancją, z której odtwarza się ATP podczas wysiłku fizycznego trwającego około 25 sek. Jeśli trwa on dłużej, źródłem ATP stają się węglowodany i tłuszcze.

Kreatyna odgrywa istotną rolę w regeneracji mięśni po wysiłku także z innych powodów. Stwierdzono bowiem niedawno, że substancja ta oraz fosforan kreatyny biorą udział w jeszcze innych procesach anabolicznych i antykatabolicznych.

Uczeni zauważyli, że zwiększenie zasobów kreatyny w mięśniach stymuluje jeden z procesów anabolicznych, a mianowicie syntezę białek we włóknach kurczliwych (miofybrylach). Dlatego też lireatyna wchodzi w skład wielu odżywek dla sportowców. Co więcej, badania nad sterydami anabolicznymi wykazują, że powodują one rozrastanie się tkanki mięśni właśnie poprzez podwyższanie w organizmie poziomu tej substancji.

Oprócz tego stwierdzono, że wpływając na zasoby glutaminy w mięśniach, kreatyna oraz jej fosforan mogą ograniczać procesy rozkładania się białek. Istnieje bowiem bezpośredni związek między metabolizmem białek w mięśniach i zasobami glutaminy.

Glutamina, jeśli jej poziom w mięśniach jest właściwy, umożliwia, a jednocześnie stymuluje syntezę białek nonmiofy-brillicznych. Jeśli zasoby jej w mięśniach obniżają się, procesy rozpadu białek ulegają przyspieszeniu. A zatem wszystko, co wpływa na poziom glutaminy w mięśniach, wpływa także na procesy przemiany białek w mięśniach.

Reakcje chemiczne z udziałem glutaminy związane są ściśle z ogólnym bilansem energetycznym w komórce mięśniowej. Kiedy poziom energii w komórce spada, rozpoczynają się procesy tworzenia amoniaku. Wzrost poziomu amoniaku powoduje intensyfikację procesów rozpadu glutaminy, co z kolei przyspiesza rozkład białek.

Warto zapamiętać, że zwiększanie w mięśniach zasobów kreatyny i fosforanu kreatyny wpływa korzystnie na poziom białek zarówno we włóknach kurczliwych, jak i nie kurczliwych oraz powstrzymuje procesy ich rozkładu. Wydaje się, że kreatyna jako składnik odżywek nie jest przeznaczona dla sportowców podejmujących wysiłek krótkotrwały (np. dla sprinterów). Jest raczej wskazana podczas regeneracji oraz w tych dziedzinach, które opierają się na rozwoju mięśni i siły.

Podsumowując:

1. Stosowanie odżywek zawierających kreatynę wpływa korzystnie na procesy anaboliczne i antykataboliczne.

2. Aby osiągnąć pozytywny bilans azotowy, co jest bez wątpienia celem długo planowym w sporcie, wystarczą niewielkie dawki tej substancji. Poprawa wyników, np. w biegach sprinterskich, lub szybka rozbudowa tkanki mięśniowej związane są ze stosowaniem większych jej ilości.

Organizm człowieka wytwarza kreatynę. Jednakże zarówno rodzaj diety, jak i program treningu mogą powodować, że są to ilości niewystarczające. Jak zwiększyć spożycie kreatyny? Znakomitym jej źródłem jest czerwone mięso. Zapewne dlatego kulturyści chętnie włączają je do jadłospisu.